KPSS Ders Notu

Gelişim Psikolojine Giriş Konu Anlatımı I Psikolojide Ekoller

Gelişim Psikolojine Giriş Konu Anlatımı I Psikolojide Ekoller
Bu haber 03 Aralık 2020 - 14:44 'de eklendi ve 3.241 views kez görüntülendi.

Gelişim Psikolojine Giriş Konu Anlatımı I Psikolojide Ekoller

Psikoloji Nedir ?

Organizmaların davranışlarını inceleyen pozitif bilime “psikoloji” adı verilir. Psikoloji, daha önce felsefenin bir alanıydı. 1879 yılında Almanya’da ilk kez Wilhelm Wundt’ın deneysel laboratuvar kurmasıyla psikoloji de bir bilim hâline geldi. 

  • Psikolojinin işlevleri şu şekilde sıralanabilir;
  • İnsan ve hayvan davranışlarını anlamak ve tanımak
  • Bu davranışların doğasını açıklamak
  • Davranışlarla ilgili tahminlerde bulunmak
  • Davranışı kontrol altında tutmak

Psikolojide Ekoller

1-Yapısalcılık: Strüktüralizm olarak da bilinir. Öncüsü; Almanya’da ilk kez deneysel laboratuvar kuran Wilhelm Wundt’tır. Yapısalcılar;

  • Zihnin yapılarını ya da zihnin ögelerini incelediler.
  • Yapısalcılara göre bilinç basit ögelerden oluşmaktaydı ve bu bilinç ögelerinin ayrıştırılarak incelenmesi gerekiyordu.
  • Zihnin ne olduğunu tanımlamak için çalışmalar yaptılar.
  • Bilinç ve bilinç süreçlerine odaklandılar.
  • İçebakış yöntemini kullandılar.

2- İşlevselcilik: Fonksiyonelizm olarak da bilinir. Öncüleri William James ve John Dewey’dir. İşlevselciler;

  • Zihnin ne olduğunu bilmenin fayda sağlamayacağını, incelenmesi gereken şeyin zihnin ne işe yaradığı olgusunu savundular.
  • Zihnin fonksiyonunun insanın çevreye uyumu sağlamak olduğunu iddia ettiler.
  • İçebakış ve gözlem yöntemini kullandılar.

3- Olgunlaşma Kuramı: Öncüsü Arnold Gessell’dir. Bu kuramda şunlar savunulmuştur;

  • İnsan davranışını belirleyen emel faktör kalıtımdır. İnsanların nasıl düşündüğü, hissettiği, bireysel farklılıkları kalıtıma bağlıdır.
  • Gessell, ilk gelişim norm tablosunu ortaya koydu ve olgunlaşma kavramını ilk kez burada kullandı.

4- Davranışçılık: Bihevyorizm olarak da bilinir. Öncüleri; John Watson, Ivan Petrovich Pavlov, Guthd, Hull Thorndike ve Skiiner’dır. Davranışcılıkta şunlar savunuldu;

  • Yapısalcılık yetersiz bulundu. Sezgiler, duyular ve düşünceler gözlemlenemeyeceğinden içebakış tekniği reddedildi ve psikolojinin sadece gözlenebilir davranışları incelemesi gerektiği savunuldu.
  • Psikolojinin adının davranış bilimi olarak değişmesini talep ettiler.
  • Tabula Rasa’yı temel ilke olarak benimsediler.
  • Genel olarak deney ve gözlem yöntemlerini kullandılar.

5- Psikodinamik Kuram: Psikoanalitik kuram olarak da bilinir. Sigmund Freud, Erikson Adler, Jung Honney, Sullivian, A.Freud gibi isimler öncülük etmiştir.

  • Freud’a göre sadece gözlenebilir durumları incelemek insan davranışlarını tanımlamak için yeterli olmazdı. Ona göre psikolojik olayları yönlendiren esas etken bilinç dışıydı.
  • Hipnoz, telkin, rüya analizi ve serbest çağrışım gibi yöntemleri kullandılar.

6- Gestalt Kuramı: Bütüncül kuramı olarak da bilinir. Kurt Koffka, Max Wertheimer, Kurt Levin, Wolfgang Köhler gibi isimler öncülük etmiştir. Bu kuramda;

  • İnsan zihninin her zaman tam olmak istediğini savundular.
  • Bütün parçaların toplamından her zaman daha fazla, daha anlamlı ve daha değerli olduğunu iddia ettiler.
  • Bütün inceleme anlayışına sahiplerdi.
  • Daha çok algı çalışmalarıyla ön plana çıktılar.

7- Hümanizm Kuramı: Çoğu kaynakta İnsancıl kuram veya fenomen kuramı olarak diye de geçer. Maslow ve Rager öncülük etmiştir. Bu kuramda;

  • İnsan değerlidir, biriciktir ve özeldir görüşü savunuldu.
  • Anlama, dinleme, empati gibi yöntemleri kullandılar.

8- Bilişsel Kuram: Diğer adı cognitif kuram olarak geçer. Jean Piaget, Lev Vygotsky, J.Bruner gibi isimler öncülük etti. Cognitif kuramda;

  • İnsanlık bilişsel yönlerine ağırlık verildi.
  • U – Organizma – T ilişkisi temele alındı.
  • Öğrenme sürecinde organizmaların daima aktif olduğu savunuldu.

9- Ekolojik Kuram: Bu kurama Urie Bronfebrenner öncülük etti. Bronfebrenner bu kuramda;

  • Bir çocuğun eğitiminin tüm toplumun görevi olduğunu savundu.
  • Bronfebrenner, çevresel sistemin bireyin gelişimini etkilediğini savundu. Bu çevresel sistemleri “mikrosistem, mezosistem, egzosistem, makrosistem, kronosistem” olarak sıraladı.

10- Etolojik Kuram: Komad Lorenz öncülük etti. Bu kuramda; insan gelişiminin biyolojik temellere dayandığı ve evrimsel bakıştan etkilendiği savunuldu.

11- Biyolojik Kuram: Adolf Mayer’in öncülük ettiği bu kuramda; insan gelişimini etkileyen en büyük temel faktörün hormonlar olduğu ortaya kondu.

12- Nörobiyolojik Kuram: Nörofizyolojik kuram olarak da bilinir ve bu kurama Donald Olding Hebb öncülük etmiştir. Bu kuramda;

  • Beynin işleyiş yapısının analiz edilmesi hâlinde insan davranışlarına yön verebileceği
  • Çevresel değişikliklerin vücuttaki nörokimyasal olayları tetikleyerek davranışları değiştirebileceği görüşü savunulmuştur.

13- Kültürlerarası Yaklaşım: Bu yaklaşımda sosyal yapıların, toplumsal özelliklerin ve her toplumun benimsediği kültürün bireyin gelişiminde rol aldığı savunuldu.

14- Eklektik Kuram: Bu kuramda; mükemmel kuramın olmadığı, her kuramın olumlu ve olumsuz yönlerinin olabileceği savunuldu. Eklettik kurama göre, her kuramın iyi yönleri alındığında insan gelişimi konusunda daha doğru analizler yapılabilirdi.

POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER