Sözcükte Anlam

Sözcükte Anlam

Sözcükte Anlam Türkçe dersinin ilk ünitesidir. Bura da  3.sınıftan beri öğrenip durduğumuz konuları tekrar öğrenmeye çalışıyoruz.

Genel Anlam

  • Altında bir çok tür barındıran , anlam kapsımı geniş olan kelime bütünüdür.
    Ör: bitki , taşıt , sanatçı , yemek

 

Özel Anlam 

  • Kavramı tek başına karşılayan kelimelerdir.
    Ör: Hanımeli , Sezen Aksun , Karabaş

 

Eğretileme (istiare)

  • Benzetilen ve benzeten ikilisinden bir tanesi kullanılmaz.
    Ör: Meçhule giden bir gemi, kalkar bu limandan.  (gemi = tabut)

 

Kinaye (değinmece)

  • Kelime hem gerçek anlam içerecek hem de mecaz anlam.
    Ör: Ateş düştüğü yeri yakar , Her gülün dikeni vardır.

 

Kişileştirme

  • İnsana ait özelliklerin insan dışı varlıklara verilmesidir.
  • Doğadan İnsana : Kadın kocasına köpürdü.
  • Doğadan Doğaya : Bugün bulutlar salkım salkım.
  • Duyular Arası : Sıcak bir gülümsemesi vardı.

 

Ad Aktarması

  • Söylenilen ile kast edilen farklıdır.
  • Parça – Bütün : Ellerim dolu arabayı aç . (Arabanın kapısı)
  • İç – Dış :Şişeyi bir dikişte içti. (Şişenin içindeki sıvıyı)
  • Sanatçı – Eser : Yahya Kemal okuyorum. ( Yahya’nın bir eserini)
  • Yer – Kişi :Tüm stat Rize diye bağırdı. (Statddaki insanlar)
  • Kişi – Araç : Ünlü raketler İstanbul’da . ( Raketçiler )
  • Yer – Olay : Erzurum savaş açtı .
  • Yön – Yer :Batı doğudaki olaylara gözünü kapadı .( Batıdaki insanlar)

 

Yansıma

  • Doğadaki varlıkların seslerini benzetilerek aktarılmasıdır.
  • Bütün yansımalar isim köklüdür.
    Ör: Pat , şırıltı , fısıltı , fokurdayarak , gıcırtı.

 

Yineleme

  • Bir parçada bir sözcük farklı yerde bir daha kullanılmışsa bu yinelemedir.

 

Deyimler

  • En az iki sözcük ve kalıplaşmış ifadeden oluşur.
  • Gerçek , mecaz ve kinaye anlamı taşır.
  • Öğüt vermezler.
    Ör: Pinokyo odun kafalının tekidir . (Kinaye)
    Ör: Çoğu bitti azı kaldı . (Gerçek)

 

Atasözleri

  • Kesin bir yargı taşılar
  • Öğüt ve mesaj verme amaçlıdırlar
    Ör : Damlaya damlaya göl olur.

 

Dolaylama

  • Bir kelimede söyleyebileceğimiz şeyleri iki veya daha fazla kelime ile anlatmaktır.
    Ör: Tavşan kanı , Beyaz perde ,meşin yuvarlak , hayat arkadaşı , hüzün mevsimi

 

Somutlaştırma

  • Soyun olan bir olguyu somut hale getirmektir.
    Ör: Onurumu ayaklar altına aldılar. (Onur soyun bir kavram iken ayaklar altına alınarak somut oldu.

 

Nicel ve Nitel Sözcükler

  • Sayılabilen kelimeler niceldir.
    Ör: Geniş biri , uzun mola 
  • Sayılamayan kelimeler niteldir.
    Ör : Geniş biri , uzun etme işte gel 

 

Yazar: KPSS