Maddi Yaptırım Çeşitleri

Maddi Yaptırım Çeşitleri

Maddi Yaptırım Çeşitleri ‘nden bahsetmeden önce Hukuk , sosyal hayatı düzenleyen , uyulmadığı takdirde maddi yaptırımlara kamu gücü ile desteklenmiş kurallardır.

Soru Kalıbı : Hukuk kuralları ile diğer kurallar arasındaki tek fark maddi yaptırım içermesidir.

 

  • Ceza
  • Cebr-i İcra
  • Tazminat 
    —-Maddi Tazminat
    —-Manevi Tazminat
  • İptal
  • Hükümsüzlük 
    —- Tek taraflı Bağlamazlık
    —- Butlan
    —- Yokluk

 

1.) Ceza 

 

  • İdam ve sürgün cezaları Türkiye’de yoktur.
  • Müebbet cezası ülkemizde vardır.
  • Ağırlaştırılmış müebbet cezası ülkemizde mevcuttur.
  • Para ve hapis cezaları verilir.
  • Disiplin cezaları verilir. (Uyarma , Kınama , Aylıktan Kesme)
    Not: Görevden uzaklaştırma disiplin cezası değildir.
  • Adli Para Cezası : Hakim tarafından verilir.
    Örnek : Hakim 10 bin TL para cezası verdi
  • İdari Para Cezası : Belediye vs. idareler tarafından verilir.
    Örnek : Belediyenin kestiği park cezası.

 

 

2.) Tazminat

 

  • Kişinin uğradığı maddi veya manevi zararın karşılığının para olarak alınmasıdır.
  • Maddi Tazminat : Maddi olarak uğranan zarar.
    Örnek : Oğlunuz komşunun arabasının aynasını kırdı. Parasını ödersiniz.
  • Manevi Tazminat : Kişilik veya özlük hakları üzerinden uğradığı zarar.
    Örnek : Yalan haberler ile bir futbol kulübünü kötü durumda bıraktınız o zaman manevi tazminatla para ödersiniz.

 

 

3.)  İptal

 

Hukuk kurallarına aykırı biçimde yapılmış olan ” idari işlem” in ortadan kaldırılması için kullanılır. Yani aykırı yapılan işlemin iptali diyebiliriz.

Örnek : Polisin haksız yere görevden uzaklaşmasını örnek olarak alalım. Burada polis uzaklaştırılırken devlet organı tarafından bir idari işlem var sonra bunun yanış olduğu iptal olması gerektiği belirlenip yine devlet tarafından bir işlem yapılıyor.

 

 

4.)  Cebri İcra

 

Kişinin yapmakla yükümlü olduğu şeyleri “ Kamu gücü , devlet gücü ” kullanarak zorla yaptırılmasıdır.

Örnek: Araba aldınız parasını ödeyemediniz. Firma hiç sizle uğraşmıyor gidiyor devlete belgeleri ödemeleri gösteriyor devlette icra memurları eve geliyor eşyalarınıza değer biçip o parayı sizden alıyor.

 

 

5.)  Hükümsüzlük

 

Bir işlemin hukuk kurallarına öngörülü şekilde yapılmaması durumunda ortaya çıkar.

 

a.) Yokluk 

Yapılan bir işlemin kurucu unsurdan eksik olarak yapılması durumunda ortaya çıkar.
Örnek : İmzasız senet , imam nikahı

b.) Butlan

İşlemin uygun yapılsa bile içerisinde bir sakatlık olmasıdır.

  • Mutlak Butlan : Emredici hükümlere aykırı olmasıdır.
    Örnek : Akıl hastasının yaptığı evlilik.
  • Nispi Butlan : İrade sakatlığından doğan sakatlık.
    Örnek : Sarhoşken evlenmek , Silah zoru ile imza atmak .

c.) Tek Taraflı Bağlamazlık

Çocuk ayırt etme gücüne sahip ve 18 yaşını tutmadığı halde sözleşme imzalamış ise -Tek Taraflı Bağlamazlıktır.

Örnek : 17 yaşındaki bir çocuğun şans oyunlarından para kazanmasına rağmen parayı alamaz.

Yazar: KPSS