Türkiye’de Akarsuların Özellikleri

Türkiye’de Akarsuların Özellikleri 

  • Toptan yükselen bir bölge olduğu için yatak eğimleri fazladır.
  • Suyun akışı hızlıdır.
  • Su hızlı aktığı için aşındırma da fazladır.
  • Hidroelektrik potansiyeli fazladır.
  • Taşıdığı su miktarı azdır.Genel olarak Türkiye’de yağışlar azdır.
  • Türkiye’de her dönem yağış almadığı için akarsuların rejimi düzensizdir.
  • Ülkemizdeki Bartın Çayı hariç akarsularda ulaşım yapılamaz.Eğimin fazla olması ve rejimin düzensiz olması.

Not: Hidroelektrik potansiyeli en fazla Doğu Anadolu en az ise Marmara’da dır.Fakat enerji üretimi bakımından en çok enerjinin üretildiği bölgemiz Güney Doğu Anadolu ‘dur.

akarsu

Akarsu Havzaları

Akarsu havzaları ikiye ayrılır;

  • Açık Havza : Suları denize ulaşan.
  • Kapalı Havza: Suları denize ulaşmayan.

 

İç Anadolu Kapalı Havzası

  • Tuz Gölü
    Not: Türkiye’nin en büyük kapalı havzasıdır.
  • Konya – Karaman
  • Afyon – Akarçay

 

Göller Yöresi Kapalı Havzası

  • Litorojik yapıdadır. (Kayaç)

 

Van Gölü Kapalı Havzası

  • Oluşumunda etkili olan güç Nemrut Dağı‘dır.
  • Volkanizma lavları ile oluşmuştur.

 

Hazar Kapalı Havzası

  • Hazar bir göl olduğu için Aras ve Kura birer kapalı havzadır.

 

Açık Havzalar

Denize dökülen akarsulardır.

Karadeniz Açık Havzaları

  • Çoruh (en hızlı akan ve rafting yapılır)
  • Yeşilırmak
  • Kızılırmak (sınırlar içerisinde en uzun olan)
  • Bartın Çayı (ulaşım)
  • Sakarya (en fazla bölgeden geçen)

 

Ege Açık Havzaları

  • Meriç nehri (Taşkın yaşanır – Yunanistan sınırıdır)
  • Bakırçay (Graben üzerinden akar)
  • Gediz (Yatağı kuzeye çekilmiştir)
  • Küçük Menderes (Milat limanını doldurmuştur.)

 

Akdeniz Açık Havzaları

  • Dalaman Çayı
  • Seyhan
  • Ceyhan
  • Aksu
  • Göksu
  • Manavgat
    Not:Karstik kaynaklardan beslenir.
  • Asi

 

Basra Körfezi Açık Havzaları

Fırat = Karasu + Murat Çayı

Dicle = Zap Suyu + Bartın Çayı

 

Akarsu Rejimleri

Yağmur Suyuyla Beslenen : Büyük Menderes

Kaynak Suyu ile Beslenen : Manavgat

Kar ve Buz Suları ile Beslenen : Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz yüksekleri

Sel Rejimli : İç Anadolu ve Karasal İklim

Gölden Çıkan Akarsu : Susurluk Çayı 

 

Yazar: KPSS